Zasiłek macierzyński

Zasiłek macierzyński jest formą świadczenia wypłacanego przez Zakład ubezpieczeń społecznych domyślnie matkom nowo narodzonego dziecka. Aby z niego skorzystać musimy jednak spełnić pewne warunki. Decydują o nich odpowiednie zapisy prawne. Jakie to zapisy? Jakie warunki musimy spełniać, aby otrzymać zasiłek macierzyński? O tym oraz o niuansach wypłacania zasiłków dowiesz się z tego artykułu.

Komu przysługuje zasiłek macierzyński?

Podstawą do uzyskania zasiłku jest bycie objętym zasiłkiem chorobowym. W tym celu musimy: pracować w oparciu o umowę o pracę, być członkiem rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, wykonywać pracę nakładczą (tak zwane chałupnictwo), pracować w oparciu o umowę-zlecenie, lub umowę agencyjną, prowadzić działalność pozarolniczą, lub być osobą współpracującą, wykonywać pracę do której jesteśmy skierowani w okresie pozbawienia wolności, lub tymczasowego aresztowania, odbywać służbę, lub być osobą duchowną.

Niezależnie od tego która opcja pasuje do nas i charakteru wykonywanej przez nas pracy, lub sytuacji życiowej, przysługiwał będzie nam odpowiedni zasiłek którego wysokość uzależniona od pewnych czynników o których przeczytasz w dalszej części artykułu.

Komu nie przysługuje zasiłek macierzyński?

O ile osób uprawnionych do korzystania z omawianego świadczenia jest całkiem sporo, tak na nasze szczęście sytuacji w której nie dostaniemy zasiłku jest znacznie mniej.

Zasiłek macierzyński nie przysługuje: w przypadkach gdy ubezpieczona osoba zachowuje swoje prawo do wynagrodzenia na podstawie szczególnych przepisów, w przypadku gdy korzystamy z bezpłatnego urlopu, jak również w przypadku ograniczenia wolności, lub aresztowania z wyjątkiem takiej sytuacji w której przysługuje nam prawo do zasiłku wynikające z ubezpieczenia chorobowego u osób skierowanych do pracy w czasie odbywania kary, lub tymczasowego resztowania.

Kiedy jeszcze przysługuje zasiłek macierzyński?

Zasiłek macierzyński przysługuje również za okresy odpowiadające: urlopom macierzyńskim, jak również urlopom udzielanym na takich samych warunkach, dodatkowych urlopów przyznawanych na tych samych warunkach co urlopy macierzyńskie, lub dodatkowym urlopom macierzyńskim, urlopowi rodzicielskiemu oraz ojcowskiemu.

Prawo do korzystania z zasiłku mają również osoby które są ubezpieczone i podczas trwania ubezpieczenia chorobowego, lub urlopu wychowawczego urodzą dziecko, albo przyjmą pod swoją opiekę dzieci do 7. roku życia. Wyjątek od tego stanowią dzieci u których obowiązek szkolny został odroczony. Wtedy dziecko nie może przekraczać 10. roku życia. Ostatnim warunkiem tutaj jest przyjęcie dziecka w ramach rodziny zastępczej. Zasady w tym przypadku są podobne, z wyłączeniem zawodowych rodzin zastępczych.

Wyjątkowe sytuacje wypłaty zasiłku macierzyńskiego

Posiadając zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę na czas określony, a także do momentu wykonania swojej określonej pracy, a umowa została przedłużona nam do momentu porodu również przysługuje nam zasiłek macierzyński. Dzieje się tak za sprawą tego, że prawo uważa takie sytuacje za mające miejsce w okresie posiadania odpowiedniego ubezpieczenia.

Zasiłek macierzyński dostaniemy również gdy utracimy pracę, co jest równoznaczne z utratą ubezpieczenia chorobowego. Warunkiem tutaj jest jednak fakt iż ubezpieczenie to wygasło na skutek zwolnienia z powodu ogłoszenia upadłości przez pracodawcę, lub likwidacji miejsca pracy.

Pocieszającym jest jednak fakt iż jeśli zatrudnienie ustało w okresie ciąży, co było spowodowane ogłoszeniem przez pracodawcę upadłości, lub po prostu podyktowane zostało likwidacją miejsca pracy. Matce dziecka przysługuje zasiłek wysokości zasiłku macierzyńskiego, który wypłacany będzie aż do dnia porodu.

W brew pozorom nie tylko kobiety mogą otrzymywać zasiłek macierzyński, ale również ojcowie dziecka. Warunkiem również jest posiadanie ubezpieczenia, ale dodatkowo musi on przyjąć dziecko na wychowanie. Zasady przyznawania świadczenia przez ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) w przypadku ojców, są podobne do tych które regulują przyznawanie zasiłku matkom.

Zasiłek macierzyński a śmierć matki

Dość problematyczną sytuacją dla ojca dziecka może być sytuacja w której matka dziecka umiera. Prawo jednak przewiduje takie sytuacje i w wypadku śmierci ubezpieczonej, prawo do zasiłku przypada ubezpieczonemu ojcowi, lub opiekunowi dziecka. Warunkiem jest jednak konieczność przerwania zatrudnienia, lub prowadzenia innej działalności zarobkowej co będzie miało na celu możliwość sprawowania odpowiedniej odpowiedniej opieki nad dzieckiem.

Okres wypłaty zasiłku, a czas trwania urlopu macierzyńskiego

Czas trwania urlopu jest z góry narzucony przez panujące prawo. Dlatego też w zależności od sytuacji, oraz ilości urodzonych dzieci. Taki urlop może przyjmować różne wymiary.

Prawo przewiduje również sytuacje w której urodzi się martwe dziecko, lub umrze ono w okresie do 8. tygodnia życia. W takich sytuacjach ubezpieczona matka dziecka ma prawo przyjmować zasiłek macierzyński przez okres 8 tygodni (czyli 56 dni) licząc od porodu, ale nie krócej niż przez okres 7 dni od śmierci dziecka.

W sytuacji gdy dziecko umrze po okresie wspomnianych wcześniej 8 tygodni jego życia, matce przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego jeszcze przez kolejne 7 dni od dnia zgonu.

Natomiast jeśli urodziło się więcej niż jedno dziecko i któreś z nich, lub kilkoro umiera, okres zasiłku odpowiada okresowi ilości dzieci pozostałych przy życiu. Okres urlopu nie może trwać jednak dłużej niż 7 dni od zgonu dziecka, lub nie dłużej jak do ostatniego dnia urlopu według tego ile zostało dzieci, co reguluje art. 180§ 1 Kodeksu pracy.

Okres wypłaty zasiłku, w okresie odpowiadającym urlopowi macierzyńskiemu w przypadku przyjęcia dziecka na wychowanie.

W sytuacjach kiedy nie jesteśmy biologicznymi rodzicami dziecka, jednak przyjmiemy je na wychowanie i staniemy się jego prawnymi opiekunami, również przysługuje nam zasiłek. Zasady jego przyznania zależne są od ilości przyjętych pod opiekę dzieci, a przedstawiają się następująco:
- 20 tygodni (140 dni) – w przypadku przyjęcia jednego dziecka na wychowanie,
- 31 tygodni (217 dni) – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci na wychowanie,
- 33 tygodni (231 dni) – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci na wychowanie,
- 35 tygodni (245 dni) – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci na wychowanie,
- 37 tygodni (259 dni) – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci na wychowanie.

Zasiłek macierzyński przyznawany na takich zasadach udzielany jest w okresie ukończenia przez dziecko 7. roku życia.

Wyjątkiem jest jedynie sytuacja w której zostanie u dziecka odroczony obowiązek szkolny. Wtedy limit wzrasta do 10. roku życia.

W takim przypadku okres wypłaty świadczenia wynosi nie mniej niż 9 tygodni, czyli 63 dni). Wysokość zasiłku uzależniona jest od ilości dzieci. Jeśli podczas pobierania świadczenia na któreś dziecko przestanie przysługiwać zasiłek, zostanie on odpowiednio zmniejszony, do pozostałej liczby dzieci uprawnionych do zasiłku.

W przypadku śmierci przyjętego dziecka do 8 tygodnia jego życia ubezpieczona opiekunka zachowuje prawo do korzystania z zasiłku przez kolejne 7 dni od dnia zgonu.

Jeśli jednak ubezpieczona posiada więcej niż jedno dziecko i jedno, bądź kilka umarło, należny jest zasiłek obliczany według pozostałej liczby dzieci. Nie może on jednak trwać dłużej, aniżeli ustalony w art. 183 Kodeksu pracy.

Co w przypadku śmierci prawnej opiekunki przyjętych dzieci?

W sytuacja gdy umrze ubezpieczona prawna opiekunka dzieci, prawo do zasiłku może za nią przejąć opiekun. Warunkami jakie musi on spełnić są między innymi ubezpieczenie, ale również zaprzestanie pracy zarobkowej, lub prowadzenia działalności, tak aby w możliwie najlepszy sposób mógł on poświęcić się opiece nad dzieckiem.
Skrócenie, lub przerwa w pobieraniu zasiłku macierzyńskiego.

Prawo przewiduje również możliwość skrócenia, lub przerwania okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego. Takie sytuacje mogą być spowodowane na przykład chęcią powrotu matki, lub prawnej opiekunki dziecka do pracy. W takich sytuacjach prawo do dalszego pobierania zasiłku przypaść może ojcu, lub opiekunowi który „dokończy” urlop macierzyński.
Przerwa natomiast może być spowodowana chorobą dziecka, lub matki. W przypadku choroby dziecka, które będzie wymagało specjalistycznej opieki w szpitalu, ubezpieczona posiada prawo po wykorzystaniu zasiłku przez okres 8 tygodni od dnia narodzin dziecka przerwać korzystanie z tego świadczenia. Zasiłek można wznowić po wypisaniu dziecka ze szpitala, lub w późniejszym czasie – w zależności od woli matki.

Zasiłek macierzyński – Podsumowanie

Zasiłek macierzyński jest formą świadczenia w postaci pieniężnej wypłacanego przez ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych). Osoba chcąca z niego skorzystać musi być do tego uprawniona. Warunkami jakie trzeba spełnić jest posiadanie ubezpieczenia i urodzenie dziecka. Dopuszczalne jest również przyjęcie dziecka pod opiekę.
W zależności od dochodów ubezpieczonej, różni się wysokość otrzymywanego zasiłku.
Wraz z zasiłkiem przysługuje również urlop macierzyński. Jego wymiar uzależniony jest w dużej mierze od ilości urodzonych, lub przyjętych pod opiekę dzieci.
Z urlopu i pobierania świadczenia korzystać mogą również ojcowie, ale dzieje się tak tylko i w pewnych określonych przypadkach.

Zobacz też torby papierowe - świetny gadżet dla nowoczesnych firm.